วันเดือนปีมีความสำคัญในการใช้เพื่อกำหนดระบุช่วงระยะเวลา ภาษาเขมรพื้นถิ่นอิสานใต้มีชื่อเดือนซึ่งคนเฒ่าคนแก่
ยังใช้เรียกนับกันอยู่ แต่เป็นที่น่าเสียดายที่เยาวชนคนรุ่นหลังซึ่งเป็นคนพื้นถิ่นเองกลับละเลยไม่ใส่ใจ ที่จะสืบทอดสืบสานตามบรรพบุรุษเดือนทั้งสิบสองของท้องถิ่นเขมรแถบอิสานใต้ สุรินทร์มีดังนี้….

แคเมี๊ยะตูจ  เดือนอ้าย  ธันวาคม

แคเบ๊าะห์    เดือนยี่  มกราคม

แคเมี๊ยะธม  เดือนสาม     กุมภาพันธ์

แคปกุน      เดือนสี่      มีนาคม

แคแจ๊ด      เดือนห้า   เมษายน

แคปซะห์   เดือนหก   พฤกษภาคม

แคเจ๊ะห์   เดือนเจ็ด  มิถุนายน

แคอาสาด  เดือนแปด  กรกฎาคม

แคซราบ   เดือนเก้า  สิงหาคม

แคเบ็น    เดือนสิบ   กันยายน

แคจแน็ย  เดือนสิบเอ็ด  ตุลาคม

แคกเดอะ  เดือนสิบสอง พฤศจิกายน

หมายเหตุ…..แค คือเดือน ….

           ทุกข์ทั้งปี


แคเมี๊ยะตูจเดือนอ้ายหน่ายชีวิต
ในดวงจิตขื่นขมตรมหนักหนา
ไร้สุขทุกข์ท้อหนอธันวา
ต้องอำลาพอศอเก่าเศร้าฤดี

แคเบ๊าะห์มกราไม่ซาเศร้า
โศกรุมเร้ามิห่างเลือนหนอเดือนยี่
แคเมี๊ยะธมยังซมทุกข์รุกชีวี
กุมภาเยือนเดือนสามนี้มีแต่ตรม

แคปกุนเดือนสี่มิมีสุข
เจอแต่ทุกข์มาบุกใจไร้สุขสม
เศร้ามาเยือนเมื่อเดือนสี่มีนาคม
ชีพจ่อมจมอมโรควิโยคทรวง

แคแจ๊ดเดือนห้าเมษายน
ยังทุกข์ทนจนเดือนห้ามาลาล่วง
แคปซะห์ปบะห์คลังทุกข์ทั้งปวง
ยังหนักหน่วงเดือนหกตกพฤษภา

แคเจ๊ะเดือนเจ็ดเบ็ดเสร็จทุกข์
จะนั่งลุกทุกข์ล้อมตอมตัวข้า
ซึ้งรสทุกข์ที่บุกเยือนเดือนมิถุนา
แคอาสาดกรกฎาข้ายังตรอม

เดือนแปดน้ำตาคลอหนอชีวิต
ฟ้าลิขิตให้ทุกข์ทนจนผ่ายผอม
แคซราบเดือนเก้าเศร้าสุขงอม
สิงหาคมตรมกับตรอมยอมจำนน

แคเบ็นเดือนสิบรีบเซ่นไหว้
ให้ทุกข์หายโศกหดหมดความหม่น
จัดสำรับแซนโดนตากันยายน
รวมญาติตน…ฅนเขมร…เซ่นยายตา

แคจแน็ยออกพรรษาตุลาคม
เดือนสิบเอ็ดหนาวลมตรมหนักหนา
ผิวแห้งแล้งเท้ากาแร้งแฝงเข้ามา
ส้นบาทาแตกลายอายฟ้าดิน

แคกเดอะเดือนสิบสองนองน้ำเนตร
ทุกข์เทวษเหตุเพราะเขาเฝ้าดูหมิ่น
พฤศจิกา…ตัวข้าไม่..อยากได้ยิน
เศร้าชีวินสิ้นสุข….ทุกข์ทั้งปี.

 

Advertisements